,

باورهای نادرست تغذیه ای

باور تغذیه ای
  • باورهای نادرست تغذیه ای
    • باورهای نادرست تغذیه ایباعث گمراه شدن افراد زیادی در زمینه ی تغذیه و رژیم سالم شده است،بنابراین شما را با اشتباهات رایج در این زمینه آشنا خواهیم کردو اصلاح شده ی آنهارا به صورت تیتر وار بیان میکنیم
    •   آیا حذف شام روش مناسبی برای لاغری می باشد؟

به طور کلی توصیه به حذف وعده غذایی اصولی و علمی نیست و حتی توصیه می شود تعداد وعده ها بیشتر شود و در مقادیر کمتر میل شود. دریافت وعده و میان وعده قبل خواب سبب چاقی نمی شود. آنچه مهم است، کالری کلی روزانه فرد است. گرسنگی کشیدن سطح متابولیسم بدن را کاهش می دهد و ابزار مناسبی برای کاهش دادن وزن نیست. دریافت برخی مواد غذایی مثل شیر قبل

از خواب به لحاظ دارا بودن ملاتونین در ایجاد خواب راحت تر موثرند.

  • رژیم های غذایی بسیار محدود و تک غذایی اصلا علمی نیستند؛

این نکته حائز اهمیت است که روزانه از تمام گروه های غذایی دریافت شود و حتی در هر وعده سعی شود حداقل از سه گروه غذایی استفاده شود. کاهش وزن سریع از طریق این چنین رژیم هایی مانند رژیم کانادایی، سطح متابولیسم و سوخت و ساز بدن را کاهش داده و بعد از رها کردن رژیم، بازگشت سریع وزن را به دنبال خواهد داشت. همچنین این رژیم ها با کمبود ویتامین ها و املاح و وقوع کم کاری تیروئید و مشکلات پوست و مو همراه هستند. رژیم غذایی سالم رژیمی است که بتوان مادام العمر رعایت کرد نه به شکل کوتاه مدت و مقطعی.

  • افراد دارای اضافه وزن نبایستی هر روز خود را توزین کنند

بهتر است افرادی که تحت رژیم غذایی کاهش وزن هستند، هفته ای یکبار خود را وزن کنند. توزین هر روزه توصیه نمی شود زیرا کاهش وزن روند ثابتی ندارد و این کار اثرات روانی نامطلوب و در نتیجه دست کشیدن از رژیم غذایی را به دنبال خواهد داشت. توزین بایستی اول صبح و ناشتا و همیشه با یک ترازو صورت گیرد.

  • آب خوردن زیاد باعث افزایش وزن نمی شود؛

عادت به دریافت آب و مایعات حتی به افزایش سوخت و ساز بدن و کاهش وزن کمک می کند. بزرگسالان روزانه حداقل به ۷ تا ۸ لیوان آب نیازمندند. با افزایش سن احساس تشنگی کم می شود و این افراد بایستی برای خود برنامه مدون برای نوشیدن آب داشته باشند. اگر آب بدون طعم را نمیتوانید دریافت کنید می توانید از انواع عرقیجات مانند کاسنی به آب بافزایید و استفاده کنید.

  • در رژیم های غذایی کاهش وزن، هیچ دلیل منطقی مبنی بر حذف برنج و نان وجود ندارد؛

تامین مقادیر زیادی از ویتامین های گروه B از گروه نان و غلات سبوس دار صورت می گیرد.در مورد برنج مقدار روغن آن بسیار مهم است و تعیین کننده کالری است. با حذف کربوهیدراتها مجبوریم دریافت پروتئین و چربی را بیشتر کنیم. در مورد ورزشکاران با کاهش شدید کربوهیدرات دریافتی، تحلیل عضله برای تبدیل به قند خون زیاد خواهد شد. آنچه مهم است، کالری کلی دریافتی روزانه مطابق با نیاز فرد می باشد و نه بیشتر.

 

  •  مکمل های غذایی جایگزین غذاهستند؟؛

همانطور که از نامشان مشخص است، مکمل های غذایی تکمیل کننده غذا در شرایط کمبود یا بیماری هستند. افراط در دریافت آنها مخصوصاً در مورد ویتامین های محلول در چربی با شرایط مسمومیت همراه است. بنابراین صرف اینکه مکملی گیاهی است یا حاوی ویتامین می باشد، مجوز دریافت خودسرانه و طولانی مدت را بدست نخواهد آورد.

  • روغن های مایع گیاهی که اخیراً در مغازه ها به شکل دستی گرفته می شوند در اکثر موارد مناسب نیستند؛

این گونه روغن گیری با چندین مشکل روبرو است. آلودگی های قارچی میکروبی که در منبع خام اولیه آنها ممکن است وجود داشته باشد، ارزیابی نمی شود در حالی که در کارخانجات تولید کننده روغن های گیاهی بخش میکروبیولوژی مسئولیت این امر را بر عهده دارد. روغن های گیاهی حاوی باندهای غیراشباع و مستعد اکسیداسیون هستند. ضروریست تا با افزودن آنتی اکسیدانهایی مانند ویتامین E از اکسیداسیون آنها جلوگیری شود تا از ایجاد سرطان جلوگیری شود. اینکه در مغازه های روغن گیری روغن های گرفته شده با ویتامین E غنی می شود یا خیر جای سوال دارد. همچنین اینکه گفته می شود روغنی مفیدتر است (مثل زیتون) دلیل بر این نمی شود که زیاد دریافت شود زیرا همه روغنها به مقدار برابر انرژی دارند و مقدار انرژی هر گرم روغن از هر ماده مغذی دیگری بیشتر است.

  • ضرورتی بر دریافت نمک دریا وجود ندارد؛

نمک دریا پتاسیم بالاتری نسبت به نمک معمول دارد که با وجود اینکه برای افراد فشار خونی مناسب تر است، در بیماران کلیوی و نارسایی قلبی مضر است. همچنین این نمک ها ید دار نیستند و استفاده از نمک های غنی شده با ید نسبت به آنها ارجحیت دارد. از معایب دیگر این نمک ها احتمال بالای آلودگی با فلزات سنگینی مانند سرب و جیوه است که سرطانزا می باشند.

  • تامین ویتامین D از طریق آفتاب و غذا موثر از مکمل هاست؛

درصد زیادی از ویتامین D مورد نیاز روزانه بدن از طریق تابش آفتاب در پوست ایجاد می شود. ضروریست روزانه حداقل یک ربع در معرض آفتاب مستقیم باشیم. با توجه به آلودگی هوا و ناکافی بودن آفتاب کامل و همچنین ناکافی بودن منابع غذایی ویتامین D، در شرایط کمبود شدید استفاده از مکمل ویتامین D ضرورت می یابد. امروزه کمبود ویتامین D به طور فراگیر در بیشتر بزرگسالان ایرانی دیده می شود و توجه به آن اهمیت زیادی دارد.

  • خوردن غذا یا میان وعده قبل یا بعد ورزش سبب چاقی نمی شود؛

جهت تامین انرژی حین ورزش و جهت جایگزینی گلیکوژن عضلانی پس از ورزش لازم است تا از منابع کربوهیدراتی و پروتئینی استفاده شود. قبل از ورزش میان وعده کربوهیدراتی، حین ورزش از نوشیدنی های ورزشی و پس از آن از منابع کربوهیدراتی و پروتئینی (شیر خرما، شیر موز، شیر عسل و یا شیر کاکائو) استفاده شود.

  • در افراد دیابتی لازم نیست قند و کربوهیدرات کاملآ حذف شود؛

بر خلاف تصور عموم، حذف کامل قند و کربوهیدرات در افراد دیابتی لازم نیست و صرفاً محدودیت نسبی ضرورت دارد. نکته مهم در این افراد استفاده از منابع کربوهیدراتی کامل تر و دارای سبوس و فیبر بالاتر و توزیع مناسب کربوهیدرات در طول روز است به طوری که فرد دچار افت قند خون یا افزایش آن نشود. افت قند هم به اندازه افزایش قند نامطلوب و خطرناک است. افراد دیابتی می توانند با عادت به پیاده روی روزانه دوز انسولین یا دارو را کمتر کنند.

  • افراد فشار خونی نبایستی صرفاً به محدود کردن نمک سفره اکتفا کنند؛

امروزه غذاهای فرآوری شده مثل انواع کنسروها بسیار استفاده می شوند و حاوی مقادیر بالای نمک و نگهدارنده های حاوی سدیم هستند. انواع ادویه جات و سس ها و چاشنی ها و تنقلات نیز حاوی مقادیر بالای سدیم هستند. به همین دلیل بهتر است نمک از سفره کنار گذاشته شود.

  • خوردن میان وعده باعث چاقی نمی شود و لازم است؛

تامین بسیاری از ریزمغذی ها اعم از ویتامین ها و مواد معدنی از طریق میان وعده هایی مانند انواع مغزها، میوه ها، سبزیجات، خشکبار و … تامین می شود. بر اساس توصیه های علمی تعداد وعده های بیشتر با حجم کمتر مناسبتر است که از این جهت استفاده از میان وعده ها توصیه می شود. میان وعده ها با جلوگیری از فاز گرسنگی و افت متابولیسم به بهبود سوخت و ساز بدن کمک می کنند و از طرفی از دریافت بیشتر در وعده بعدی جلوگیری می کنند.

  • محدود کردن تخم مرغ به هفته ای یک تا دوبار ضرورتی ندارد؛

تحقیقات اخیر نشان می دهد که کلسترول تخم مرغ افزاینده کلسترول خون نیست. سفیده پروتئین از کاملترین پروتئین هاست و دریافت آن توصیه می شود. بنابراین بر اساس توصیه های جدید تا هفته ای ۶ عدد هم مشکل زا نیست. بیشتر افزایش کلسترول خون ناشی از زیادی کالری دریافتی و چربی های جامد و انواع اشباع و ترانس است. در این زمینه پوست مرغ و ماهی را استفاده نکنید و چربی گوشتها را قبل از طبخ جدا کنید.

  • دریافت انواع نوشیدنی های کافئینه مثل چای جای آب را نمی گیرد؛

این گونه نوشیدنی ها اصطلاحاً دیورتیک اند به این معنا که دفع ادرار را افزایش می دهند. حداکثر تا ۳ بار در روز قابل توصیه هستند زیرا حاوی آنتی اکسیدانهای مفید و ضد سرطان هستند. بیش از این مقدار ضرورتی به دریافت وجود ندارد.

  • این که دریافت میوه همراه با وعده غذایی سبب فساد میوه می شود، وجهه علمی ندارد؛

اصطلاحی به نام فساد میوه در معده تعریف علمی ندارد. کلیه مواد غذایی بعد از خورده شدن در داخل معده به شکل کیموس خمیری شکلی در آمده و به شکل جدا از هم نیستند که جزئی فاسد شود و جزئی فاسد نشود. سپس این مخلوط خمیری وارد روده باریک شده و اجزای غذایی مختلف با گیرنده های خود جذب خون می شوند. در توصیه های جدید my plate توصیه به دریافت میوه حین وعده غذایی شده است

 

 

دکتر محمد هادی امامت

مشاور تغذیه و رژیم درمانی کالری

References:

Krause’s Food & the Nutrition Care Process, 13th Edition – Amazon.com

Modern Nutrition in Health and Disease / Edition 11